OER: the Way Forward/Collaborative work on translations/Polish Version

From OER_Wiki

[edit] Przedmowa

W latach 2005-2007 Community of Interest składająca się z ponad 600 członków z ponad połowy ze 193 krajów członkowskich UNESCO wzięła udział w internetowej dyskusji na temat Otwartych Zasobów Edukacyjnych (ang. Open Educational Resources - OER) - otwartych treści dla edukacji.

Internet i sieć oferują wiele możliwości współdziałania, co stanowi ogromny potencjał dla takich organizacji jak UNESCO, które jest uprawnione do udzielania rad i przeprowadzania różnorodnych akcji na całym świecie. Międzynarodowe spotkania, warsztaty i konsultacje to różne środki pozwalające na prowadzenie działalności we współpracy z państwami członkowskimi. Niestety, ze względu na ograniczoną ilość miejsc, nie wszyscy zainteresowani danym tematem lub akcją mogą brać w nich udział. Internet daje możliwość dotarcia dalej i szybciej niż kiedykolwiek wcześniej było to możliwe. Narzędzie to nie jest jeszcze doskonałe – jest wiele osób, które nie mają dostępu do sieci, ale ich liczba maleje, tak samo jak koszty dostępu i wprowadzania nowych technologii. Od czasu kiedy powstała społeczność OER zaczęło z nami współpracować o wiele więcej osób i instytucji, niż byłoby to możliwe za pomocą innych środków. Zarówno eksperci, jak i początkujący użytkownicy mają możliwość uczenia się od siebie, dzielenia się informacjami i dyskutowania na podobne tematy. W rezultacie po dwóch latach intensywnej działalności, członkowie wypowiedzieli się na temat najważniejszych kwestii oraz partnerów, którzy powinni podjąć działania dla rozwoju i wsparcia powstającego ruchu.

Dokument ten jest dowodem, jak wiele może zdziałać dynamiczna, wirtualna społeczność w procesie grupowej debaty. Wskazuje on również możliwości przyszłego rozwoju Otwartych Materiałów Edukacyjnych bazując na opinii dobrze poinformowanej społeczności międzynarodowej, a także priorytety dla dalszych działań. Zainteresuje on wiele osób – od decydentów i polityków w skali kraju do nauczycieli i pracowników naukowych w środowiskach lokalnych.

Projekt OER zainicjowany przez International Institute for Educational Planning (IIEP) przy UNESCO spotkał się z szerokim poparciem. Przede wszystkim współpraca społeczności była wspierana przez liczną i zróżnicowaną grupę osób. Consultative Committee (Komitet Doradczy) składa się z siedemnastu członków, którzy przez ponad dwa lata wspierali nas swoją radą i dostarczali pomocnych informacji w najważniejszych kwestiach. Moja koleżanka, Catriona Savage, wykorzystując swoją energię i umiejętności dbała o to, by wspomagać wzajemne relacje i dokonania społeczności OER. Pani Savage dokonała też analizy danych przedstawionych w tym raporcie. Elegancką formę dokument ten zawdzięcza innemu koledze, Philippe Abbou. Wszystkie zaś działania mogły być podjęte dzięki wsparciu William and Flora Hewlett Foundation. Realizując swoją wizję promowania równego dostępu do wiedzy, Fundacja odegrała znaczącą rolę orędownika idei OER.

Społeczność OER ma szczególny charakter: jej skład, jak też rodzaj i forma dyskusji nadają jej ten specyficzny charakter, który porównać można do relacji, które różnią kolegów z pracy od przyjaciół. Osobiście uważam, że społeczność ta jest wspaniała z uwagi na jej na wskroś dynamiczny sposób myślenia i działania, tak typowy dla relacji koleżeńskich oraz entuzjazm, który cechuje relacje przyjacielskie. Czuję się zaszczycona, że mogę uczestniczyć w tym przedsięwzięciu.

Susan D’Antoni,
Luty 2008

[edit] Otwarte Zasoby Edukacyjne: kultura dzielenia się wiedzą

Termin Open Educational Resources – OER (Otwarte Zasoby Edukacyjne) został stworzony na zebraniu UNESCO w 2002. Odnosi się on do koncepcji otwartego dostępu do zasobów edukacyjnych dzięki technologiom informacyjnym i komunikacyjnym. Zasoby te mogą być używane do konsultacji, wykorzystywane i adaptowane na potrzeby użytkowników do niekomercyjnych celów. Uczestnicy wyrazili swoje „życzenie stworzenia wspólnie uniwersalnych zasobów edukacyjnych dostępnych dla całej ludzkości” i „nadzieję, że to otwarte źródło w przyszłości zmobilizuje całą światową społeczność nauczycieli”.^[1]

Koncepcję tą można odnaleźć w duchu wsparcia UNESCO dla społeczeństw opartych na wiedzy. W swoim wstępie do pierwszego Światowego Raportu UNESCO Towards Knowledge Societies, Prezes Koïchiro Matsuura pisze: „Społeczeństwa oparte na wiedzy będą musiały dzielić się wiedzą, aby zachować swoją ludzką naturę” ^[2]. Odnosi się to do pierwszego celu ruchu Otwartych Zasobów Edukacyjnych, jakim jest dzielenie się wiedzą na całym świecie.

Technologie informacyjne i komunikacyjne od dawna mają wpływ na wiele dziedzin życia, w tym na edukację. Niestety, choć różne nowe technologie, które miały pomóc edukacji, dobrze się zapowiadały w przeszłości, tylko niektóre się sprawdziły, a wiele zawiodło. Jednym z powodów tego stanu rzeczy mógł być brak dostępnej i odpowiedniej zawartości, która mogłaby być wykorzystana w danej technologii. Obecnie zbiegło się kilka czynników, które mogą tym razem przynieść sukces:

• wzrasta poziom dostępu do internetu
• powstają tanie komputery i rozwijają się telefony komórkowe
• coraz więcej dokumentów publikowanych jest w formie cyfrowej

Społeczność akademicka zawsze dzieliła się wiedzą; metody naukowe oraz system recenzowania prac naukowych oparte są na tym podejściu. Jednakże dostępność informacji w formie cyfrowej sprawia, że o wiele łatwiej się nimi dzielić oraz adaptować, szukać i tłumaczyć, o ile mają otwartą licencję. Oznacza to, że materiały edukacyjne mogą być szeroko dostępne. W badaniach OECD Giving Knowledge for Free: the emergence of Open Educational Resources odkryto, że ponad 3000 kursów z ponad 300 uniwersytetów było dostępnych na świecie w 2007 roku. ^[3] Chociaż MIT OpenCourseWare i OpenCourseWare Consortium, które liczą ponad 100 instytucji, mogą być uznane za najbardziej znane przykłady, na świecie istnieje ich o wiele więcej. Pomimo, że obecnie większość inicjatyw wychodzi od tradycyjnych instytucji, otwarte uniwersytety, które mają dobrze opracowane materiały instruktażowe, także zaczęły badać OER. Open University w Wielkiej Brytanii stworzył OpenLearn, aby dać dostęp do niektórych swoich materiałów, a Holenderski Open University udostępnia materiały do samodzielnej nauki. Nawet rządy państw dostrzegają potencjał posiadany przez OER, który służy rozwojowi dostępu do wiedzy i możliwości uczenia się. W Indiach Narodowa Komisja Wiedzy propaguje „narodową e-wiedzę i inicjatywę do tworzenia programów nauczania”, aby spowodować stworzenie, adaptację i wykorzystanie OER w indyjskich instytucjach.^[4]

Rosnąca liczba inicjatyw spowodowała powstanie ruchu Otwartych Zasobów Edukacyjnych (OER). Jest to ruch, którego celem jest podniesienie dostępu do wiedzy i możliwości nauczania na świecie poprzez dzielenie się materiałami edukacyjnymi. Jeśli OER ma rozpowszechnić dzielenie się wiedzą, musi nastąpić zmiana w strategiach i procedurach instytucji zajmujących się nauczaniem. Fundacja Williama i Flory Hewlett Inicjatywa Otwartych Zasobów Edukacyjnych udzieliła swojego poparcia dla strategii zmian, którego celem ma być dostęp do wiedzy poprzez:

• sponsorowanie otwartych treści wysokiej jakości;
• rozumienie i zachęcanie do używania OER;
• likwidowanie przeszkód.

W 2005 roku Międzynarodowy Instytut Planowania Edukacji (IIEP) podjął wyzwanie, które polegało na likwidacji największej przeszkody w używaniu OER – brak informacji. Bez dokładnej i dostępnej informacji o takiej opcji, żaden partner edukacyjny nie będzie brać jej pod uwagę w procesie planowania, a także nie będzie ona badana lub oceniana pod względem jej potencjalnego zastosowania.

[edit] Podnoszenie świadomości: społeczność międzynarodowa

Rys. 1. Członkowie społeczności OER

Pierwszym celem UNESCO związanym z OER było skoncentrowanie się na podnoszeniu świadomości w Państwach Członkowskich, które chcą dzielić się materiałami edukacyjnymi jako Otwartymi Zasobami Edukacyjnymi. Na początku IIEP zgromadziło ponad 500 osób na międzynarodowym forum internetowym. Poprzez dyskusję pomyślaną bardziej jako wirtualne seminarium, uczestnicy dowiedzieli się o rozwoju i możliwościach używania OER i związanych z tym problemach, takich jak prawo autorskie, czy kwestie dotyczące języka i kultury. Wymieniono wiele informacji i wiedzy, a dyskusja nad przykładami i różnymi kwestiami była bardzo ożywiona.^[5]

W sumie społeczność, która się utworzyła, zrzesza duża liczbę osób i organizacji oraz działa w wielu regionach geograficznych – ponad 620 członków reprezentuje 98 Stanów Członkowskich UNESCO, z których 67 to kraje rozwijające się (Rys. 1). Choć uczestnictwo członków z różnych regionów geograficznych nie jest równe, więcej niż połowa pochodzi z krajów rozwijających się, co jest ważne, gdyż społeczność ma za zadanie rozwijać pojęcie równości w dostępnie do światowej wiedzy.

[edit] Debata społeczności

Rys. 2. Zajęcie i profil respondentów

Po okresie intensywnych dyskusji nad OER, można było się spodziewać, że społeczność wyrazi opinię, jakie są główne kwestie w rozwoju ruchu OER oraz jacy partnerzy powinni mu przewodzić.

Pod koniec pierwszego etapu dyskusji w 2005 roku uczestnicy zostali poproszeni o wyszczególnienie trzech najważniejszych kwestii dotyczących promocji działalności ruchu OER. Zaowocowało to listą składającą się z czternastu punktów (Załącznik 1). Na początku 2007 roku społeczność została poproszona o wytypowanie pięciu najważniejszych kwestii z listy, a następnie o wybranie głównych partnerów, którzy będą przewodzić każdej z tych kwestii.

Ponad 50 procent członków społeczności zastanowiło się nad listą i wytypowało swoje priorytety, które prawie idealnie pokrywają się z priorytetami całej społeczności na danym obszarze geograficznym. Reprezentują oni dużą liczbę organizacji, choć ponad połowa z nich pracuje na uniwersytetach i w instytucjach zajmujących się uczeniem na odległość. Wielu z nich pracuje na wysokich pozycjach w swoich organizacjach, jako dyrektorzy lub kierownicy. Dużą grupę stanowią też nauczyciele, badacze i rzecznicy projektów (Rys. 2). Oznacza to, że wyniki typowania najważniejszych kwestii w większości odzwierciedlają punkt widzenia pedagoga i instytucji edukacyjnej.

[edit] Najważniejsze kwestie

Rys. 3. Priorytety wg rankingu

Oto pięć najważniejszych kwestii ^[6] oraz szósta, która także zasługuje na uwagę (Rys. 3).

Podnoszenie świadomości i promocja oraz społeczności i sieciowanie są głównymi priorytetami przy promowaniu rozwoju ruchu OER. Trzecia kwestia, wydolność organizacyjna jest najważniejsza, jeśli bierze się pod uwagę umożliwianie tworzenia i wykorzystania OER. Czwarta kwestia, zrównoważony rozwój, zwraca uwagę na to, jak ważne jest, by inicjatywy OER były wykorzystane w już istniejących i nowych metodach, których zadaniem jest zwiększenie szans na naukę i dzielenie się wiedzą. Zapewnienie jakości związane jest z pewnym niepokojem, który jest odzwierciedleniem szerszego problemu dostępu do informacji w internecie. Bez procesu kontroli i selekcji publikowanych materiałów przez bibliotekę lub centrum zasobów, użytkownicy mogą zostać zmuszeni do określenia jakości materiałów sami. Idea otwartego dostępu do OER oznacza, że tradycyjne struktury systemów edukacyjnych, które wspierały i ochraniały ucznia, mogą przestać istnieć.

Szósta kwestia, prawo autorskie i licencjonowanie, jest przedmiotem coraz większej troski. Problem stanowią zasoby, które mają być opublikowane jako OER, ale zawierają materiały objęte prawami autorskimi. Przed publikacją należy albo uzyskać odpowiednie zgody, albo zastąpić lub usunąć taki materiał. Ponadto licencje udzielane na zasoby edukacyjne określają, w jakim zakresie mogą być one w sposób otwarty bądź wolny wykorzystywane. W tym celu stworzono specjalne licencje (takie jak np. licencje propagowane przez Creative Common), których użycie jest coraz bardziej rozpowszechnione. Twórcy i użytkownicy wiele skorzystaliby na pomocy w lepszym zrozumieniu znaczenia licencji, jaką wybiorą dla swoich materiałów, lub obowiązującej dla tych materiałów, których chcą użyć.

[edit] Priorytety według respondentów z krajów rozwiniętych i rozwijających się

Ponieważ sytuacja w różnych krajach jest odmienna i borykają się one z innymi problemami dotyczącymi tworzenia, użytkowania i adaptacji OER, zebrane informacje zostały podzielone na kilka sposobów. Najpierw rozdzielono kraje rozwinięte i kraje rozwijające się,^[7] co ujawniło różnice w priorytetach, jak to pokazuje Tabela 1.

Choć podnoszenie świadomości jest najwyższym priorytetem dla obu grup, kwestie takie jak np. zrównoważony rozwój, dostępność i prawo autorskie zostały ocenione inaczej. Niektóre z tych różnic można wyjaśnić poziomem tworzenia i dostępności OER w krajach rozwiniętych i rozwijających się. Na przykład – zrównoważony rozwój, razem z prawem autorskim i standardami są priorytetami w krajach, gdzie jest obecnie duża liczba inicjatyw OER. Z drugiej strony, wydolność organizacyjna, narzędzia technologiczne i pomoc w nauczaniu są priorytetami w krajach, gdzie poziom rozwoju i korzystania z OER jest niski. Kwestiami bardzo ważnymi w krajach rozwijających się są również badania i strategia. Być może świadczy to o ważnej roli otoczenia wspierającego rozwój OER i krajach, które mają bardzo mało zasobów. Obecnie należy zrobić odpowiednie badania i upewnić się, że rozwój OER jest odpowiednią strategią dla danego kraju. Aby ułatwić rozwój OER, być może należy zmienić strategie działania.

[edit] Priorytety dla różnych regionów

Tak jak występują różnice w priorytetach między krajami rozwiniętymi i rozwijającymi się, tak samo występują one w różnych regionach (patrz Dodatek 2). Należy jednak zauważyć, że te dane są wyłącznie orientacyjne, ponieważ liczba respondentów z niektórych regionów jest bardzo mała.

Podczas gdy podnoszenie świadomości pojawia się jako najwyższy priorytet dla wszystkich regionów, pozycja strategii bardzo się różni – od czwartego miejsca w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach do najniższej pozycji w Południowej i Zachodniej Azji oraz na wyspach Pacyfiku i w krajach arabskich. Różnice w ocenie tej kwestii wskazują na fakt, jak ważny jest rozwój społeczności regionalnych i lokalnych oraz rozwój inicjatyw, które skupią się na lokalnych potrzebach i wezmą pod uwagę warunki panujące na danym obszarze.

[edit] Priorytety respondentów, którzy biorą lub nie biorą udziału w rozwoju inicjatyw OER

Ponad połowa respondentów przyznała, że brała udział udział w inicjatywach OER. Generalnie, ich opinie pokazują dość dobrze, jaka jest opinia całej społeczności. Respondenci ci stawiali na pierwszych trzech miejscach następujące kwestie: podnoszenie świadomości, społeczności i sieciowanie oraz wydolność organizacyjną. Respondenci, którzy brali udział w inicjatywach OER, zgadzają się z przypuszczeniem, że prawo autorskie i licencjonowanie, zrównoważony rozwój oraz finansowanie przejdą na wyższe pozycje w liście priorytetów, kiedy ruch OER się rozwinie, a użycie jego zasobów stanie się bardziej rozpowszechnione.

Respondenci, którzy nie są związani z działalnością OER stawiali wydolność organizacyjną jako ważną kwestię, z czego wynika potrzeba przygotowania poradników OER dla osób, które nie miały wcześniej doświadczenia w pracy z Otwartymi Zasobami Edukacyjnymi.

[edit] Najważniejsi partnerzy

Dla każdej kwestii, która oceniona była jako priorytetowa, respondenci zaproponowali partnerów, którzy według ich oceny powinni objąć wiodącą pozycję. Podobnie jak ustalone zostały priorytety, tak i wyłoniono wiodące instytucje. Czterech z nich wyróżnionych zostało poprzez ważną rolę, jaką mają do spełnienia w rozwoju ruchu OER (patrz Dodatek 3).

[edit] Instytucje zajmujące się szkolnictwem wyższym

Zważywszy na przedmiot dyskusji i profil respondentów, można było się spodziewać, że instytucje zajmujące się szkolnictwem wyższym zostaną wskazane jako najważniejsze dla OER. Najczęściej przytaczanymi przez respondentów kwestiami były badania i wspieranie nauczania, czyli główne zdania stawiane przed uniwersytetami. Także podnoszenie świadomości i wydolność organizacyjna były uznane za priorytety. Zaskakujące jest, że dwie kwestie, które są związane z powstaniem OER, prawo autorskie i finansowanie, i które wymagają podjęcia decyzji na poziomie instytucjonalnym, nie zostały uznane za priorytety dla szkolnictwa wyższego. Należy jednak zauważyć, że w czasie dyskusji jej uczestnicy podkreślali potrzebę zasięgnięcia profesjonalnej porady prawnej w zakresie prawa autorskiego. Niska pozycja finansowania może być spowodowana faktem, że większość inicjatyw OER jest sponsorowana.

[edit] Organizacje międzynarodowe

Respondenci przypisali ważną rolę także organizacjom międzynarodowym. Prawo autorskie, finansowanie i standardy są równie ważne co podnoszenie świadomości jako kwestie, którymi powinny zająć się ciała międzynarodowe. Ustalanie standardów często odbywa się na poziomie międzynarodowym. Jednakże nie jest aż tak jasne, czy finansowanie OER powinno być nadzorowane prez organizacje międzynarodowe, a fakt, że kwestia ta stała się tematem dyskusji, świadczy o dużej wadze dyskusji na temat zrównoważonych modeli rozwoju OER.

[edit] Rządy państw

Rządy państw były postrzegane jako najważniejszy partner w strategii wspierania OER i w zapewnieniu dostępu, który często jest promowany z jednej strony przez politykę edukacyjną, z drugiej zaś przez inwestycje w technologię i infrastrukturę. Razem z organizacjami międzynarodowymi, rządy państw zostały uznane najlepszym partnerem do rozwiązania problemu prawa autorskiego i finansowania OER.

[edit] Nauczyciele akademiccy

Nauczyciele akademiccy zostali uznani za grupę partnerów, którzy powinni wziąć odpowiedzialność za kwestie związane z ich rozlicznymi rolami w instytucjach edukacyjnych: szczególnie badania, ocena nauczania, zapewnienie jakości i wspomaganie nauczania.

[edit] Inni partnerzy

Inni partnerzy zostali wskazani jako wiodący w tych dziedzinach, które są najbardziej związane z ich działalnością. Na przykład, organizacje udzielające stypendiów i fundujące studia na wyższych uczelniach mogłyby zająć się problemem inicjatyw dotyczących funduszy, podczas gdy organy nadzorujące byłyby odpowiedzialne za zapewnienie jakości OER.

Należy również zwrócić uwagę, na ważną rolę partnerów – głoszenie idei OER. Oczywiście każdy z partnerów może zdecydować się na głoszenie tych idei (tak jak robi to Hewlett Foundation). Ważne jest jednak to, że aby głosić je skutecznie, partnerzy ci zawsze muszą być o jeden krok do przodu przed OER. Dlatego aby osiągnąć sukces, ruch ten musi mieć swoich orędowników, zwłaszcza na początku.

[edit] Plan działania

Poprzez dyskusje nad kluczowymi kwestiami i wyborem partnerów, międzynarodowa społeczność OER ustaliła wstępnie, jak będzie przebiegał rozwój OER i jakie działania będą podejmowane.

[edit] Dalsze kroki...

[edit] Pierwszy priorytet: podnoszenie świadomości

Jeśli OER ma zwiększyć dostęp do wiedzy na całym świecie, kluczową sprawą jest, by wszyscy w to zaangażowani – począwszy od osób zajmujących się określaniem strategii i podejmujących decyzje na każdym szczeblu, skończywszy na nauczycielach i wykładowcach akademickich – mieli świadomość, jaki potencjał ma ten ruch. W ten sposób będą w mogli podejmować oparte na rzetelnej wiedzy decyzje czy i jak korystać z Otwartych Zasobów Edukacyjnych w ich sytuacji lokalnej. Podnoszenie świadomości o OER było głównym celem społeczności UNESCO IIEP, i jasne jest, że ciągłe i wspólne działania mające na celu podniesienie świadomości muszą być priorytetem.

Podnoszenie świadomości na poziomie międzynarodowym wśród Krajów Członkowskich UNESCO będzie trwać, musi być ono jednak uzupełniane podnoszeniem świadomości na innych poziomach. Potrzebna nam strategia i użyteczne zasoby do rozwoju różnych form działalności, takich jak warsztaty.

[edit] Drugi priorytet: społeczności i sieciowanie

Siła społeczności OER i lojalność jej członków pokazują znaczenie tego typu międzynarodowego forum debaty i wymiany informacji. Tworzenie i wspieranie takiej społeczności jest zgodne z głównymi funkcjami UNESCO: laboratorium idei i organizacja przekazująca informacje, wprowadzająca standardy, podnosząca wydolność w Krajach Członkowskich i katalizująca operacje międzynarodowe. Mimo to, międzynarodowa społeczność musi pogodzić się z pewnymi ograniczeniami, takimi jak praca w jednym języku i skupianie się na sprawach ogólnych. Zarówno podnoszenie świadomości jak i wydolność organizacyjna byłyby wzmocnione przez decentralizacje działań dopełniających te, którymi zajmuje się społeczność międzynarodowa.

Społeczności lokalne, językowe i zajmujące się określonym tematem będą uzupełniać i rozszerzać początkowe działania międzynarodowej społeczności OER. UNESCO będzie promować rozwój sieci dotyczących spraw lokalnych, językowych lub zajmujących się jedną dziedziną, które mogą wspierać konkretne działania regionalne i lokalne, zachowując międzynarodowy kontakt poprzez społeczność OER.

[edit] Działania umożliwiające tworzenie i wykorzystywanie zasobów...

[edit] Trzeci priorytet: rozwój wydolności organizacyjnej

Osoby prywatne i instytucje zainteresowane tworzeniem, adaptowaniem i używaniem OER potrzebują wsparcia, aby mogły rozwinąć swoją własną wydolność organizacyjną pozwalającą na wykorzystywanie OER. Jedna z dyskusji społeczności skupiła się na stworzeniu zasobów ‘Zrób-To-Sam / Zróbmy-To-Wspólnie’, które pełniłyby tą funkcję. Takie zasoby są uważane za szczególnie ważne do promocji tworzenia i używania OER w krajach rozwijających się.

Należy rozwijać zasoby Zrób-To-Sam / Zróbmy-To-Wspólnie, aby umożliwić aktywne zaangażowanie w ruch OER.

[edit] Czwarty priorytet: zapewnienie jakości

Jeśli ruch OER ma się rozwinąć na szeroką skalę, zasoby muszą być wysokiej jakości i muszą być tak postrzegane. Kiedy użytkownicy Internetu szukają informacji na stronach internetowych, często brakuje im informacji na temat jakości informacji, którą znaleźli. Ruch OER dużo by zyskał na wykorzystaniu obecnych międzynarodowych mechanizmów zapewniania jakości i ogólnych wskazówek oraz, potencjalnie, na współpracy z istniejącymi instytucjami zajmującymi się gwarantowaniem jakości materiałów edukacyjnych.

UNESCO mogłoby rozpocząć współpracę z czołowymi agencjami zajmującymi się zapewnianiem jakości w edukacji w imieniu członków międzynarodowej społeczności OER, a także rozwijać swoje własne wytyczne stosowane do zapewnienia jakości OER.

[edit] Znoszenie przeszkód

[edit] Piąty priorytet: zrównoważony rozwój

Jeśli ruch ma się rozwijać, potrzebuje takich metod i modeli, które zapewnią żywotność inicjatyw OER. Obecnie rozwój OER w większości opiera się na bazie projektów i zazwyczaj jest sponsorowany. Jeśli ruch ten ma być zrównoważony, OER musi być zintegrowany w strategie i procedury różnych organizacji oraz musi być ujęty w ich budżecie.

Już rozpoczęta dyskusja dotycząca zidentyfikowania i rozważenia wszystkich opcji zrównoważenia OER musi toczyć się dalej. Należy opisać, przetestować i ocenić modele, a następnie szeroko podzielić się uzyskaną wiedzą.

[edit] Szósty priorytet: prawo autorskie i licencjonowanie

Prawo autorskie i licencjonowanie to kwestia, która ciągle pojawia się w dyskusjach i debatach dotyczących tworzenia i używania OER. Jest to sprawa o wielkim znaczeniu zarówno dla twórców materiałów, jak też dla ich użytkowników i dla instytucji. Można się spodziewać, że w miarę rozwoju OER, ta kwestia będzie się stawać coraz ważniejsza.

Prawo autorskie i jego następstwa dla OER jest kwestią, która musi być rozważona przez społeczność OER. Tak dla instytucji, jak i dla twórcy i użytkownika materiałów sytuacja musi być jasna. UNESCO będzie podtrzymywać dyskusję na ten temat, biorąc pod uwagę szczególnie wypowiedzi ekspertów.

[edit] Przypisy

1. ↑ UNESCO. 2002. Forum on the impact of open courseware for higher education in developing countries: final report. Paris: UNESCO. Źródło: http://unesdoc.unesco.org/images/0012/001285/128515e.pdf.
2. ↑ UNESCO. 2005. Towards knowledge societies. UNESCO world report. Paris: UNESCO, str.5. Źródło: http://unesdoc.unesco.org/images/0014/001418/141843e.pdf
3. ↑ OECD. 2007. Giving knowledge for free: the emergence of Open Educational Resources. Paris: OECD, str.40. Źródło: http://www.oecdbookshop.org/oecd/display.asp?SF1=DI&CID=&LANG=EN&ST1=5L4S6TNG3F9X|
4. ↑ National Knowledge Commission Working Group on Open and Distance Education. 2007. Report of the working group on Open Access and Open Educational Resources. New Delhi: National Knowledge Commission, Government of India, str.3. Źródło: http://knowledgecommission.gov.in/downloads/documents/wg_open_course.pdf.
5. ↑ Wszystkie dokumenty i raporty z dyskusji dostępne są na stronie IIEP i wiki http://www.unesco.org/iiep/virtualuniversity/forums.php oraz http://oerwiki.iiep-unesco.org
6. ↑ Kwestie uznane przez respondentów za pierwszy priorytet dostały 5 punktów, drugi priorytet dostał 4 punkty, trzeci 3, czwarty 2 a piąty 1.
7. ↑ Klasyfikacja krajów rozwiniętych i rozwijających się została opracowana przez UNESCO Institute for Statistics Global education digest 2006, http://www.uis.unesco.org/TEMPLATE/pdf/ged/2006/GED2006.pdf

[edit] Załączniki

• Załącznik 1. Klasyfikacja priorytetów dla promocji ruchu OER
• Załącznik 2. Kwestie ustawione w kolejności priorytetów: rozkład regionalny
• Załącznik 3. Kwestie priorytetowe dla partnerów